Dedektif | Dedektiflik | Dedektifler | Özel Dedektif | Özel Dedektiflik

• Dedektif ve Dedektiflik bürosunun mesleki sorumlulukları nelerdir?

Yapacağı her işte, yapacağı her araştırmada, toplum ve hukuk kurallarına uyarak, mesleki sorumluluğun bilincinde ve Özel Dedektiflik mesleğini zedeleyici davranışlardan kaçınmak suretiyle de, topluma, hukuka ve mesleğine olan sorumluluğunu yerine getirerek, toplumun mesleğine olan güvenini korumalıdır.

Bu çerçevede, aksine davranan meslektaşlarını ya da Özel Dedektiflik yaptığını iddia eden, kendisini Dedektif olarak tanıtarak insanları dolandırmaya çalışan, hukuka aykırı işler yapanların varlığından haberdar olduğu durumlarda konuyu hukuka taşımalıdır.

Özel Dedektiflik bürosunda çalışan Dedektif, Araştırma Görevlisi ve diğer tüm çalışan kadronun aynı şekilde bu sorumlulukları paylaşmasını ve taşımasını sağlamalıdır.

Dedektif ve Araştırma Görevlisi çalışanlarının, gelişen teknolojiye uygun şekilde donanımını sağlayarak, gelişen toplumun yenilenen hukuki, ahlaki kurallarını bilen, benimseyerek uyan uzman kadrosunun, mesleki bilgilerini sürekli yenileyen, meslek standartlarının üstünde tutmaya yarayan eğitimlerle destekleyerek kaliteli Dedektiflik hizmetleri vermelidir.

Dedektiflik hizmetleri kiralayanın, araştırma ya da dava konusuyla ilgili hukuki bağın varlığını tespit ederek araştırmaya başlamalıdır.

Yapacağı araştırmaların yasal zeminde olmasını sağlayarak hukuki ve ahlaki bir bağ içermeyen türdeki araştırmaları yapmayıp, yapılması yanlış olan halleri sebepleriyle anlatıp uyarmalıdır.

Araştırmaların tamamını yürürlükteki mevcut yasa ve yönetmeliklere ve toplum ahlakına uygun çerçevede yürütmelidir.

Dedektiflik hizmetleri kiralayanla sözleşme yaparak karşılıklı hakların korunmasını sağlamalıdır.

Dedektiflik hizmetleri kiralayanın gizliliğini, elde edilecek bilgi, belge ve kanıtların hukuki gizliliğini sağlayarak mahremiyeti korumalıdır.

Araştırma esnasında elde edilen bilgiler arasında suç teşkil eden tüm bilgileri, o yerin Adli Kolluğu’na, Cumhuriyet Savcılığı’na vererek bildirmelidir.

• Özel Dedektif seçerken nelere dikkat etmeliyiz?

Dedektiflik hizmetleri kiralamadan önce mutlaka bir Avukat’a danışınız. Avukat‘ınızın, yapılacak araştırmanın açılmış ya da açılacak davanız için gerekli olup olmadığını, elde edilmesi hedeflenen bilgi, belge, kanıtların davanız için delil niteliğinde olup olmayacağı hakkındaki fikrini alınız. Elde edilecek bilgi, belge, kanıtların hukuka aykırı delil olmaması, usulsüz elde edilmemesi, davanız için çok önemlidir. Bir Dedektiflik hizmeti kiralamadan önce Avukatlar‘a danışınız. Dedektiflik bürolarının yapmayacağı türde araştırmaları yaptırmak istediğinizde davanız için hiçbir faydasının olmayıp, olası dolandırıcılarla karşılaşmanın mümkün olunacağını, yapıldığında ise usulsüz elde edilen bu deliller, Hukuka aykırı delil olarak görülüp hatta suçlanabileceğinizi unutmayın.

Dedektif ve Dedektiflik bürosu seçerken tecrübelerinden faydalanacağınız önceden Dedektiflik Hizmetleri kiralamış bir dost, arkadaş ya da bir akrabanız varsa mutlaka deneyiminden faydalanınız. O’nun önerdiği ya da önermediği Dedektif için izlenimlerini, sebeplerini mutlaka sorunuz. Sebepleriyle öğrenirseniz, en doğru kararı verebilirsiniz. Bir Dedektiflik bürosu, birden fazla alanda daha çok uzmanlaşmış olabilir. Bunu göz ardı etmeyerek, sizin konunuzda uzmanlaşmış bir Dedektif seçmeye çalışınız. Konunuza uygun Dedektif seçebilmek için İnternetten faydalanabilirsiniz. İnternet üzerinde Dedektif ve Dedektiflik bürosu hakkında olumlu ya da olumsuz pek çok bilgiyi bulmak mümkün olabilir. Bununla yetinmeyip, kendi sitelerini dikkatle inceleyiniz. Aklınıza takılanları, sormak istediklerinizi not alarak, ilk görüşmeyi başlatmak üzere telefonla randevu talep edip bürolarında sorularınızı sorabilirsiniz.

Türkiye’de Özel Dedektiflik mesleği için yürürlükte mesleki bir yasa bulunmadığından, Türk Ticaret Kanunu ve Vergi Usül Kanunu’na  göre “Tacir” sıfatıyla Dedektiflik bürosunu işleten Dedektif, Dedektiflik hizmetlerini yürürlükteki diğer yasa ve yönetmeliklere uygun olarak yapmak zorundadır. Bu sebepten; hizmetini kiralamayı düşündüğünüz Özel Dedektiflik Bürosunun mutlaka vergi kaydı ve buna ilişkin vergi levhası bulunmalıdır. Göremezseniz, sorunuz. Vergi levhası üzerinde bulunan bilgileri kontrol ediniz. Ticaret Odası kayıt belgesi, Belediye Ruhsatı, Ticaret Sicil belgesi, Marka tescili gibi bazı belgeler her sınıf tacir için gerekli olmadığından alınmamış ya da isteğe bağlı olarak alınmış olabilir. Vergi levhası haricindeki belgelerin bulunmaması, Dedektiflik bürosunun yasal olmadığı anlamına gelmemektedir.

Özel Dedektiflik bürosunun sabit adresi ve telefonu olmalıdır. Dedektiflik, daha çok büro dışında çalışmayı gerektirdiğinden gitmeden önce randevu almak doğru olacaktır. Aksi halde sadece cep telefonuyla iletişim kuracağınız Dedektif’in, bulunduğu ortam ve koşullar göz önünde alındığında sizin talep ve beklentilerinizi yerine getirmesi, güç, hatta imkansız olacaktır.

Dedektiflik, yorucu ve masraflı araştırmalar, takipler gerektirdiğinden maliyeti yüksek bir meslektir. Her meslekte olduğu gibi Dedektiflik mesleğinde de, sahte Dedektiflere rastlamak mümkündür. Bu tip dolandırıcılarla sonuca ulaşmak mümkün olmadığı gibi, sırrınızı yanlış insanla paylaşmanın acı tecrübesini edinebilirsiniz. Bu dolandırıcılardan kaçınmanın yolu, onlara ulaştığınız internet sitelerindeki bilgileri iyi incelemekle başlamaktadır. Bu tip dolandırıcılar vergi mükellefi olmaktan kaçındıkları gibi ya gerçek ad soyadlarını kullanmazlar ya da bir rumuzla sizi etkilemeye çalışırlar. Sabit bir adresi, telefonu olmayıp var olanların ise gerçekte olmadığı anlaşılabilir. Bu sebepten randevularınızı verilen sabit telefonu arayarak, yazılı adreslerinde buluşarak, mutlaka vergi levhasını kontrol ediniz.

Dedektif, detaylara önem verdiğinden, sorun hakkında mümkün olan en fazla bilgiyi almak isteyecektir. Görüşme öncesi konu hakkında bildiklerinizi varsa belgesiyle bir dosya halinde sunmak hem zaman kazandıracak hem de, Dedektif için gerekli ön hazırlığın temelini sağlam atmanıza yardımcı olacaktır. Mümkünse fazla detaylar vererek anlatınız, detaylarınızdan sıkılmayacaklardır. Şüphe ve çekintilerinizin başlangıcını, sebep olan kaynağı ve tüm geçen süre içinde yaşadıklarınızı açıklayarak anlatınız. İlk seferde anlatacağınız bu tüm detaylarla, hem sorununuzun çözüm yöntemleri hem de, ücretlendirme ( maliyet ) ortaya çıkacağından çok önemlidir. Dedektiflik ücretleri bunun gibi sebeplerle belirlenmektedir.

• Dedektiflik hizmetleri  adres sorgulama, adres bulma, adres tespiti :

Dedektif ihtiyacının duyulduğu konuların başında adres bulma gelmektedir. Adresi bulunmak istenilen kişinin TC kimlik numarası ve biliniyorsa eldeki tüm kimlik bilgileri, bunlar bilinmiyorsa tebligat adresi elde edilecek kişinin adı soyadı  ve bilinen tüm kimlik bilgileri, bunlarda yoksa kişinin adı ve soyadıyla birlikte biliniyorsa yaklaşık yaşı, en son ikameti, iş bilgileri, iş yeri bilgileri, en son oturduğu yer, nüfusa kayıtlı olduğu yer, doğduğu yer, baba ve – veya kardeşlerinin isimleri gibi bilinen tüm bilgiler gereklidir. Bu bilgiler ışığında Dedektif, borçlunun, davalının ikamet adresini, iş yeri adresi gibi adreslerinin yanı sıra istenildiğinde dava konusuyla ilgisi olan diğer bilgilere, delillere ulaşabilir. Elde sadece isim ya da isim soy isimi bulunan kişilere ulaşmak, doğru kişinin adresini  bulmak zor olacaktır. Aynı ad soyadı olan binlerce kişi bulunabileceğini düşünülerek, mümkün olan en fazla bilgi, ilk seferde verilmelidir.

• Adres bulma için Dedektif neden gereklidir?

Tebligat Kanunu madde 35’e göre tebligat yapabilmek bazı durumlarda mümkün olmamaktadır. Mümkün olan hallerde bile bazen madde 35’e göre tebligat yapabilmek vakit alabilmektedir.  Her ne kadar kimlik paylaşım sistemi mevcut olsa da, kişinin o adreste bulunmamasından dolayı tebligatın bila dönüşü mümkün olacaktır. Alacaklı tarafın farklı kurumlara yazacağı müzekkere sonucunda elde edilen her farklı adrese yapılacak tebligatlar bila tebliğ olabileceğinden vakit kaybı ve masraf yükü taşıyarak dava sürecini uzatacaktır. Acil olan durumlarda vakit, önem arz etmektedir. Adres tespitinin yapılması ya da sürecin hızlanılması istenilen durumlarda Dedektif, kendi araştırmaları neticesinde size doğru bilgiyi mümkün olan en  kısa sürede temin ederek davanız için gerekli bilgiyi bulma konusunda çözümler  üretecektir.

TC kimlik numarası bulunmayan kişiler için TC kimlik no sorgulama yapılamayacağından ya da TC kimlik no olsa dahi yapılan TC kimlik no sorgulama sonucu bulunan adresin doğruluğu kişinin beyanıyla aynı orantıda olacağından, yanlış olan, bila dönen tüm tebligat adresleri için masraf ve vakit harcadığınız halde sonuçsuz kalabilir. Dedektif, sizin vereceğiniz diğer bilgiler sayesinde sadece size özel çalıştığından hızla gerekli araştırmaları yaparak, kişinin beyanına esas kaydedilen tüm yanlış adresler yerine yerinde tespitini sağlayarak doğru tebligat adresini bulur.

• Dedektiflik mesleğinin Dünyada ve Türkiye’deki tarihi geçmişi :

Özel dedektiflik mesleğinin tarihi  19. yüzyıla dayanmaktadır. İlk Özel Dedektiflik Bürosu, hayat hikayesiyle Victor Hugo ve Honoré de Balzac gibi yazarlara ilham veren, tarihçiler tarafından Modern Kriminoloji’nin babası olarak kabul edilen Eugène François Vidocq tarafından 1833 yılında Fr. “Le Bureau des Renseignements Universels pour le commerce et l’Industrie” İng. “The Office of Universal Information For Commerce and Industry” Ticaret ve Sanayi İçin Dünya Çapında ( Evrensel ) Bilgi Toplama ( İstihbarat ) Bürosu adıyla Fransa’da kuruldu.

Aslen İskoçyalı olan Allan Pinkerton İng. “Pinkerton National Detective Agency” Pinkerton Ulusal Dedektiflik Bürosu adıyla 1850 yılında Amerika’da kurdu. Allan Pinkerton’un kurduğu Dedektiflik bürosu, markalaşarak günümüze  ulaşmayı başarmış, geniş güvenlik hizmetleri veren dünya çapında şubeleriyle, hala hizmet vermektedir.

20. yüzyılın başlarından itibaren dedektiflik, artan nüfusun ve büyüyen ekonominin etkisiyle her kesimden insanın faydalanabileceği bir meslek dalı oldu. Başta Amerika olmak üzere Avrupa’da da, yaygınlaştı. Buna rağmen Türkiye’de ancak 20. yüzyılın sonlarında özel dedektiflik büroları kurulmaya başladı. Bu sayı 21. yüzyılda artmaya başlayarak, mesleki kanunu henüz olmamasına rağmen Ticaret Yasası’na göre kurulmakta ve sabit adres göstererek, yürürlükteki kanun ve yönetmeliklerle faaliyet göstermektedirler.

Türkiye’de Özel Dedektiflik için çıkarılmış mesleki kanunu bulunmamaktadır. Özel Dedektiflik hizmetlerin yapılmasını yasaklayan bir kanun veya mahkeme kararı da yoktur. Dünyadaki örnekleri gibi gelişen dünya şartlarına istinaden 1994 yılında bir “Özel Dedektiflik Kanununu” çıkartılmış fakat devrin Cumhurbaşkanı tarafından bazı maddelerin düzeltilmesi için TBMM’ geri gönderilmiştir. Kanunun ilgili maddelerin, komisyonlarda düzeltilmesine rağmen, tekrar görüşülemediği için, bugüne kadar yasalaşamamıştır.

• Dedektif ve Dedektiflik mesleğinin, Toplum ve Toplumsal olaylar içindeki yeri, hizmetleri ve önemi :

Dedektiflik ve Dedektif, toplum ve ailenin hukuki, ahlaki değerlerini korumaya yardımcı, önleyici, toplumsal hizmetler vermektedir.

Dedektiflik hizmetleri, sürekli büyüyen ekonomi ve rekabet koşullarının zorlaşmasıyla sadece kişilere bireysel dedektiflik hizmetleri değil, kurum ve ticari kuruluşlara Kurumsal Dedektiflik Hizmetleri verecek şekilde yapılanmıştır.

Kurum ve ticari kuruluşlar, zaman ilerledikçe oluşan yeni koşulların gereği ve dünyada ve ülkemizde yaşanan ekonomik krizler sonucu artan iflas etmiş ticari kuruluş ve borçlu sayısının artırmıştır. Gerek yaşanan ekonomik krizler gerek artan nüfusun getirdiği işsizlik sebebiylede yeni dolandırıcılık olayları artmış ve bir anda ortadan kaybolan, bulunamayan borçluları bulmak, hak ve alacakları alabilmek, icra ve iflas dairelerine gelen aşırı dava yüküyle zorlaşmıştır.

Özel Dedektiflik büroları verdikleri Dedektiflik hizmetlerini Bireysel Dedektiflik hizmetleri ve Kurumsal Dedektiflik Hizmetleri olarak iki ayrı kategoriye ayrılmaktadır. Kurum, örgüt ve ticari kuruluşlarda yolsuzlukların araştırılması, rakip firma analizi, müşteri memnuniyetine önem veren firmalar için gizli müşteri araştırması, marka koruma, marka, patent sahteciliği araştırması, insan kaynakları araştırmaları, özgeçmiş araştırması ( cv doğrulama ), acente, bayi araştırmaları, krediye uygunluk araştırması borçlu adres bulma vb. Kurumsal Dedektiflik hizmetleri yanında, boşanma, velayet, nafaka, icra ve benzeri davalar için adres bulma, delil toplama, eş takibi, borçlu takibi, çocuklarının ev dışındaki yaşamının gözetilmesi, kötü arkadaş ve alışkanlıkların önlenebilmesi için çocuk gözetim ve takibi, kayıp kişi bulma gibi Bireysel Dedektiflik Hizmetleri verilirken bunun haricinde bünyesinde bulunan ya da çözüm ortağı Adli Tıp ve Kriminal laboratuarlar aracılığıyla dolandırıcılık, sahtecilik, kaza araştırmaları, ev, işyeri, oto hırsızlığı ( Hırsızlık ) gibi adli vakalarda sürekli gelişen kriminoloji bilimi sayesinde, kriminal inceleme yapmaktadırlar.